Parabelproject

Het project

In het parabelproject verzamelen, vertalen en vergelijken onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Universiteit Tilburg parabels uit het vroege christendom en het vroegrabbijns jodendom om zo meer te weten te komen over de opsplitsing van beide godsdiensten.

Barmhartige Samaritaan, door Vincent van Gogh

Barmhartige Samaritaan, door Vincent van Gogh

Iedereen die wel eens het Nieuwe Testament heeft opengeslagen wordt meteen aangetrokken door de parabels (de gelijkenissen) die Jezus vertelt. Of het nu gaat om barmhartige Samaritanen, dwaze meisjes of mosterzaadjes, de gelijkenissen van Jezus helpen ons te begrijpen wat hij bedoelt, en trekken ons een onbekende wereld in. Maar niet alleen Jezus vertelde parabels. Ook de vroege rabbijnen maken intensief gebruik van parabels, met name als ze probeerden moeilijke teksten in de Bijbel uit te leggen (een vorm van rabbijnse exegese die Midrash wordt genoemd). Ook de rabbijnse parabels zijn schitterende vertellingen, waarin vaak koningen en luxueuze hoven een rol spelen.

Het gegeven dat in zowel het vroege christendom als in het vroegrabbijns jodendom parabels voorkomen, vormt het uitgangspunt van ons project. De achterliggende vraag van het project is waarom het jodendom en het christendom in de eerste en tweede eeuw na Christus uit elkaar zijn gegroeid (de zogenaamde ‘Parting of the Ways’). Door te kijken naar de de overeenkomsten én de verschillen in de parabels van het jodendom en het christendom hopen we op die vraag iets van een antwoord te vinden. Maar hoe doe je zoiets?

Vroegrabbijnse tekst

Vroegrabbijnse tekst

Wat we doen in ons project is alle parabels (christelijk en joods) verzamelen, vertalen en analyseren. Met name op het gebied van de vroegrabbijnse parabels is er wat dat betreft nog een hoop werk te doen. Overigens zijn in de rabbijnse teksten meer dan duizend parabels te vinden, tegen zo’n veertig parabels in het Nieuwe Testament!

Als we uiteindelijk alle parabels verzameld hebben, vergelijken we de parabels met elkaar. We kijken daarbij naar drie hoofdthema’s: familierelaties, maaltijden en slaven. Maar natuurlijk ontdekken we ook genoeg over heel andere dingen: zo zijn er bijvoorbeeld ook rabbijnse parabels waarin dieren een hoofdrol spelen. (Wil je meer weten over hoe je parabels met elkaar kunt vergelijken? Lees dat hier!)

Omdat we denken dat er veel mensen zijn in Nederland die geïnteresseerd zijn in de gelijkenissen, willen we graag iets van onze inzichten en ontdekkingen met jullie delen. Daarom posten we minstens één keer per maand een blog op deze website, die elke keer door een ander lid van ons team wordt geschreven. Wil je graag op de hoogte gehouden worden van ons blogs en ons project? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief en like onze Facebookpagina. Daar kun je ook zelf meedenken en -praten over de parabels.

Veel leesplezier toegewenst!